Een belangrijke voorwaarde voor KPE is dat de trainers veel affiniteit hebben met de praktijk, zodat ze goed op de hoogte zijn van de werkelijke problemen en ontwikkelingen.
De diversiteit aan trainers bij KPE is groot. KPE heeft onder andere technische, communicatie-, juridische en veiligheidstrainers in dienst. De trainer wordt beschouwd als belangrijkste sleutel voor het slagen van de training. Daarom besteden wij hier zorgvuldige aandacht aan.
Regelmatig worden trainersbijeenkomsten en train-the-trainer sessies georganiseerd. De meeste docenten komen uit de praktijk of werken nog in de praktijk. Zij hebben veel kennis van zaken. De nadruk in de train-the-trainer bijeenkomsten ligt dan ook vooral op de didactiek. Hoe brengen de trainers informatie over naar de cursisten?
Maartje Hooijmans en Ron Weyzen volgden als KPE-trainer de training van Linda Luchtman.
De didactische trainingen bestaan uit verschillende niveaus. In de basistrainingen leren de trainers de verschillende didactische begrippen en kaders. Een belangrijk onderwerp hierbij is de werkvorm, zoals bijvoorbeeld instrueren, uitleggen, rollenspel, simulatie, vraagmethode, etc.
De werkvorm is afhankelijk van een aantal factoren: de begin- en eindsituatie van de deelnemer (kennis, inzicht, achtergrond, motivatie, doelen, etc.), de trainer (kennis, vaardigheden, motivatie, doelen, stijl, etc.) en de randvoorwaarden van de training (ruimte, omgeving, hulpmiddelen, groepsgrootte, tijd, etc.). In de train-the-trainer bijeenkomsten is het vaak meer een kwestie van afleren dan aanleren. Trainers met een specialisme zijn geneigd veel te vertellen en weinig aan de cursisten over te laten. Voor kinderen is dat geen probleem, maar volwassen cursisten zijn zeer kritisch in het opnemen van nieuwe informatie.
Het gaat meestal niet eens bewust. Het lijkt alsof er in de hersenen een extra functie is ingebouwd die belangrijke van niet-belangrijke informatie kan onderscheiden. Volwassenen nemen bijna alleen maar informatie op waar ze daadwerkelijk iets mee kunnen. KPE laat de trainers zien dat ze meer kunnen inspelen op de leerstijl van volwassenen. Misschien krijgt de deelnemer dan wel minder informatie, maar dat wat hij krijgt, kan hij beter onthouden. We leren de trainers dat ze kritisch moeten zijn met de inhoud en de hoeveelheid. Alleen de belangrijkste onderwerpen moeten aan de orde komen.
Elke keer dwingen we de trainers doelstellingen te formuleren met een motief. Waarom wil je dat de cursisten dat bereiken? Kunnen ze het geleerde de volgende dag toepassen in de dagelijkse praktijk? En dat werkt! Trainers leren zo met een ‘helikopterview’ naar zichzelf te kijken. In de vervolgtrainingen gaan we hierop door. Nieuwe onderwerpen zijn dan de trainingsopbouw en de instructievaardigheden. Bij de trainingsopbouw gaat het om de structuur. Hoe begin je? Hoe belangrijk is het om de aanleiding van de training en het kader - doelstellingen en programma - weer te geven? En hoe eindig je de training?
Linda Luchtman traint KPE trainers met 'train-de-trainer' training
Instructievaardigheden zijn vaardigheden die de trainer kan leren. Hij hoeft geen geboren leraar te zijn. Makkelijke instructievaardigheden zijn bijvoorbeeld: doelstellen, gesloten vragen stellen, samenvatten, etc. Het zijn de vaardigheden die de trainers voor een training kunnen voorbereiden. Moeilijke instructievaardigheden zijn: gedurende de training met alle deelnemers oogcontact hebben, open vragen stellen, doorspelen van een vraag, eenduidig taalgebruik, etc. Tijdens de trainersbijeenkomsten moeten de trainers zelf korte theorie- en praktijkinstructies verzorgen. Iedere trainer formuleert zijn individuele leerdoelen. Didactiek kun je leren door te doen.
Trainers vinden de trainingen nuttig en leuk. Ze zijn vaak verbaasd dat didactiek niet iets vaags is, maar dat het gaat om hele concrete vaardigheden die nog aan te leren zijn ook. Zo zien zij snel vorderingen in de kwaliteit van hun trainingen, wat motiverend werkt! Een bijkomend voordeel van de trainingen is dat de trainers elkaar regelmatig zien en van elkaar leren.